1. บริษัทเข้าใจ “การใช้ชีวิต” ก่อนเริ่มออกแบบหรือไม่

บ้านที่ดีไม่ควรเริ่มต้นจากคำถามเพียงว่า “ชอบบ้านสไตล์ไหน?” ก่อนเริ่มออกแบบ ทีมงานควรทำความเข้าใจว่าใครเป็นผู้ใช้งานบ้าน แต่ละคนมีพฤติกรรมอย่างไร ใช้พื้นที่ส่วนใดมากที่สุด ต้องการพื้นที่ส่วนตัวหรือพื้นที่ส่วนกลางแบบไหน รวมถึงครอบครัวมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงอย่างไรในอนาคต เช่น บ้านของครอบครัวที่มีเด็กเล็กอาจต้องคิดถึงพื้นที่ที่สามารถปรับเปลี่ยนได้เมื่อเด็กโตขึ้น ขณะที่บ้านที่ต้องการอยู่อาศัยในระยะยาวควรคำนึงถึงความสะดวกและความปลอดภัยเมื่อสมาชิกในครอบครัวมีอายุมากขึ้น                                 แนวคิด Longevity Design จึงเข้ามามีบทบาทในการออกแบบบ้านยุคใหม่ เพราะไม่ได้มองเพียงว่าบ้านจะสวยอย่างไรในวันที่สร้างเสร็จ แต่พิจารณาว่า พื้นที่จะยังใช้งานได้ดีและรองรับชีวิตของผู้อยู่อาศัยในอีก 5, 10 หรือ 20 ปีข้างหน้าได้หรือไม่

2. ดู “ผลงานจริง” ไม่ใช่เพียงภาพ Perspective

Portfolio เป็นหนึ่งในสิ่งแรกที่หลายคนใช้พิจารณาบริษัทออกแบบหรือสร้างบ้าน แต่ไม่ควรดูเพียงว่าภาพสวยหรือไม่ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่า บริษัทมีผลงานก่อสร้างหรือผลงานที่ส่งมอบจริงหรือไม่ เคยทำโครงการที่มีขนาด งบประมาณ หรือความซับซ้อนใกล้เคียงกับบ้านของเราหรือไม่ และคุณภาพของงานจริงใกล้เคียงกับแบบที่นำเสนอมากน้อยเพียงใด

       โดยเฉพาะงาน ออกแบบตกแต่งภายใน (interior design) ซึ่งรายละเอียดเล็ก ๆ มีผลต่อการใช้งานอย่างมาก ตั้งแต่สัดส่วนพื้นที่ ตำแหน่งระบบไฟ แสงสว่าง วัสดุ งาน Built-in ไปจนถึงการเชื่อมต่อระหว่างแต่ละพื้นที่บริษัทที่มีประสบการณ์ทั้งด้านการออกแบบและการดำเนินงานจริง มักสามารถมองเห็นข้อจำกัดตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ และช่วยลดการแก้ไขหน้างานในภายหลังได้

3. ตรวจสอบขอบเขตงานให้ชัดก่อนเปรียบเทียบราคา

ใบเสนอราคาจากแต่ละบริษัทอาจมีตัวเลขแตกต่างกันมาก แต่ก่อนตัดสินว่าบริษัทใด “แพง” หรือ “ถูก” ควรตรวจสอบก่อนว่า Scope of Work หรือขอบเขตงานเหมือนกันหรือไม่ บางใบเสนอราคาอาจครอบคลุมเฉพาะงานก่อสร้าง ในขณะที่อีกบริษัทอาจรวมงานระบบ งาน Built-in เฟอร์นิเจอร์ งานตกแต่ง หรือการบริหารโครงการไว้แล้ว                                                                                    เจ้าของบ้านจึงควรถามให้ชัดว่า

• งานออกแบบครอบคลุมถึงส่วนใด
• งานระบบไฟฟ้า ประปา และเครื่องปรับอากาศรวมอยู่หรือไม่
• งาน Built-in และเฟอร์นิเจอร์รวมอยู่ในงบหรือไม่
• ใครเป็นผู้ควบคุมและประสานงานแต่ละส่วน
• มีค่าใช้จ่ายใดที่อาจเกิดขึ้นเพิ่มเติมภายหลัง

       หากเลือกบริการแบบ turnkey ซึ่งมีทีมดูแลตั้งแต่การออกแบบ ดำเนินงาน ไปจนถึงส่งมอบ ควรตรวจสอบให้ชัดว่าบริษัทรับผิดชอบแต่ละขั้นตอนมากน้อยเพียงใด และมีผู้ประสานงานหลักของโครงการหรือไม่                                                                                      Scope ที่ชัดเจนตั้งแต่ต้น จะช่วยลดทั้งงบประมาณที่บานปลายและความเข้าใจที่ไม่ตรงกันระหว่างเจ้าของบ้านกับทีมงาน

4. อย่าเลือกจาก “ราคาถูกที่สุด” เพียงอย่างเดียว

งบประมาณเป็นปัจจัยสำคัญ แต่ตัวเลขสุดท้ายในใบเสนอราคาไม่ควรเป็นเกณฑ์เดียวในการตัดสินใจสิ่งที่ควรพิจารณาควบคู่กัน ได้แก่ คุณภาพและเกรดของวัสดุ มาตรฐานงานก่อสร้าง ระบบควบคุมคุณภาพ ระยะเวลาดำเนินงาน การรับประกัน และบริการหลังส่งมอบบางครั้งใบเสนอราคาที่สูงกว่าเล็กน้อย แต่ระบุวัสดุและขอบเขตงานอย่างละเอียด อาจมีความเสี่ยงต่อค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมน้อยกว่าราคาที่ดูต่ำในช่วงแรกแต่ยังมีหลายรายการที่ไม่ได้รวมอยู่ ดังนั้น คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียง “บริษัทไหนราคาถูกที่สุด?” แต่ควรถามว่า                            “งบประมาณที่จ่ายไปครอบคลุมอะไรบ้าง และคุณภาพที่ได้รับเหมาะสมกับบ้านที่เราต้องการหรือไม่?”

5. ระบบบริหารโครงการสำคัญพอ ๆ กับงานออกแบบ

แบบที่สวยไม่สามารถกลายเป็นบ้านที่ดีได้ หากขาดการบริหารโครงการที่มีประสิทธิภาพก่อนตัดสินใจ ควรสอบถามว่าบริษัทมี Project Manager หรือทีมควบคุมงานหรือไม่ มีการรายงานความคืบหน้ารูปแบบใด ใครเป็นผู้ตรวจสอบคุณภาพ และหากเกิดปัญหาหน้างานจะมีขั้นตอนในการตัดสินใจและแก้ไขอย่างไร                                                                                                                                          สำหรับโครงการที่มีทั้งงานก่อสร้าง งานระบบ และ interior design การประสานงานระหว่างสถาปนิก Interior Designer วิศวกร และผู้รับเหมามีความสำคัญอย่างมาก เพราะการเปลี่ยนแปลงของงานหนึ่งส่วนสามารถส่งผลต่ออีกหลายส่วนได้ ทีมที่สามารถมองภาพรวมของโครงการตั้งแต่ต้นจึงช่วยลดงานซ้ำ ลดการแก้ไข และควบคุมทั้งเวลาและงบประมาณได้ดีกว่า

6. ดูความโปร่งใสและคุณภาพของการสื่อสาร

การสร้างหรือปรับปรุงบ้านอาจใช้เวลาหลายเดือน และบางโครงการใช้เวลามากกว่าหนึ่งปี ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของบ้านกับบริษัทจึงเป็นการทำงานร่วมกันในระยะยาวบริษัทที่ดีควรสามารถอธิบายเหตุผลในการออกแบบ การเลือกวัสดุ งบประมาณ และข้อจำกัดต่าง ๆ ให้เจ้าของบ้านเข้าใจได้อย่างชัดเจนหากจำเป็นต้องเปลี่ยนวัสดุ ปรับแบบ หรือเพิ่มงาน ควรแจ้งผลกระทบต่อ ราคา ระยะเวลา และคุณภาพของงาน ก่อนดำเนินการ                                                                                                                                                         การสื่อสารที่ตรงไปตรงมาและมีระบบ ช่วยลดความผิดพลาด ค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิด และความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนระหว่างการทำงานได้อย่างมาก

7. อย่าลืมการรับประกันและบริการหลังส่งมอบ

การดูแลบ้านไม่ได้สิ้นสุดในวันที่ได้รับกุญแจหลังจากเริ่มใช้งานจริง อาจพบรายละเอียดบางอย่างที่ต้องปรับแก้ ไม่ว่าจะเป็นงานระบบ อุปกรณ์ งาน Built-in หรือวัสดุบางประเภท ก่อนเซ็นสัญญาจึงควรตรวจสอบว่า บริษัทมีระยะเวลารับประกันงานแต่ละประเภทอย่างไร มีทีม After-sales Service หรือไม่ และหากพบปัญหาหลังส่งมอบต้องติดต่อผ่านช่องทางใด ระบบดูแลหลังส่งมอบที่ชัดเจนเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สะท้อนถึงมาตรฐานและความรับผิดชอบของบริษัทต่อผลงานในระยะยาว